Srebrna moneta: 65. rocznica Powstania Warszawskiego – poeci warszawscy: Tadeusz Gajcy 10zł 24h Produkt Kolekcjonerski

Opis

Wbrew przysłowiu inter arma silent Musae (w czasie wojny milczą Muzy), w okupowanej w czasie II wojny światowej stolicy zabłysło talentami poetyckimi wielu bardzo młodych ludzi. Urodzeni w latach 1921–1922, nieprzeciętnie uzdolnieni, wybierali walkę wiedząc, że idą na śmierć, jak kamienie rzucane na szaniec. Najwybitniejsi spośród nich to Krzysztof Kamil Baczyński i Tadeusz Gajcy. Obaj urodzili się i zginęli w Warszawie.

Tadeusz Gajcy, pseud. Karol Topornicki (ur. 1922), uczeń szkoły ojców Marianów na Bielanach. We wrześniu 1939 r., nie uzyskawszy przydziału wojskowego, wyruszył z Warszawy na wschód, dotarł do Włodawy. Po powrocie zdał na tajnych kompletach maturę (1941), rozpoczął studia na konspiracyjnej polonistyce UW. Związany był z kręgiem podziemnej Konfederacji Narodu i redakcją „Sztuki i Narodu” (od listopada 1943 r. redaktor pisma). Wziął udział w słynnej akcji złożenia wieńca pod pomnikiem Kopernika (1943). W Powstaniu Warszawskim walczył w Dyonie Motorowym, potem w oddziale „Ryszarda” (Jerzego Bondorowskiego). Zginął prawdopodobnie 16 sierpnia 1944 r., w gruzach wysadzonej przez Niemców kamienicy przy ulicy Przejazd 1/3 razem z przyjacielem, także poetą, Zdzisławem Stroińskim

Gajcy był twórcą liryki wizyjnej, o bogatej metaforyce łączącej elementy baśni, snu i jawy. Odwoływał się do tradycji katastrofistów. Wybrał postawę czynną, widząc poetę w roli wychowawcy narodu. Katastroficzna wizja zdominowała poematy „Z dna” (echo przeżyć z września 1939) i „Widma” (drukowane w 1943 r. w debiutanckim tomie pod tym samym tytułem). Był autorem dramatu „Homer i Orchidea”, utworów prozą, artykułów krytycznoliterackich i groteskowego widowiska „Misterium niedzielne”. Tragizm artysty, który traci należną sztuce „czystość”, gdy wybiera walkę, najpełniej wyraził w wierszach zawartych w tomie „Grom powszedni” (wyd. 1944). Testamentem poetyckim Gajcego stał się poemat „Do potomnego”, pisany tuż przed wybuchem Powstania.

Żaden z młodych poetów nie urodził się żołnierzem. Moralny i patriotyczny obowiązek nie pozwolił im jednak zamknąć się w świecie sztuki. Stratę, jaką wraz z ich śmiercią poniosła polska kultura, najlepiej wyrażają słowa: należymy do narodu, którego losem jest strzelać do wroga z brylantów

Nakład wynoszący do 100 000 sztuk.